Maghanda na ng dagdag na barya ang mga komyuter sa Metro Manila dahil opisyal nang ipatutupad ngayong Martes ang pagtaas sa pamasahe sa mga pampublikong sasakyan. Inaprubahan ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) ang nasabing fare hike matapos ang serye ng mga pagdinig dahil sa walang tigil na pagtaas ng presyo ng krudo.

Para sa mga traditional jeepney, ang dating 13 pesos na minimum fare ay magiging 14 pesos na para sa unang apat na kilometro. Sa kabilang banda, ang mga modern jeepney naman ay magkakaroon ng bagong minimum fare na 16 pesos mula sa dating 15 pesos. Hindi rin pahuhuli ang mga bus, kung saan may dagdag na piso rin sa kanilang base fare para sa parehong city at provincial routes.

Ayon sa LTFRB, kailangan ang hakbang na ito upang matulungan ang mga driver at operator na makabawi sa matinding gastos sa operasyon at pangaraw-araw na pangangailangan. Bagama’t alam ng ahensya na magiging dagdag na pasanin ito sa mga manggagawa, ito raw ang pinakamakatarungang desisyon upang hindi tuluyang tumigil sa pamamasada ang mga transport groups.

Pinaalalahanan naman ang lahat ng mga operator na dapat ay may naka-post na bagong “fare matrix” o taripa sa loob ng kanilang mga sasakyan. Kung walang maipakitang opisyal na taripa mula sa LTFRB, hindi sila pinahihintulutang maningil ng dagdag na pamasahe. Inaasahan din ang mga awtoridad na magbabantay sa mga terminal upang masiguro na sinusunod ang tamang singil at walang abusadong driver na mananamantala.

Pinabilis ng Department of Transportation (DOTr) ang pagproseso ng fuel subsidies para sa mga public utility vehicle (PUV) operators at drivers bilang tugon sa patuloy na pagtaas ng presyo ng langis dulot ng tensyon sa Middle East.

Ayon kay Transport Secretary Giovanni Lopez, nakumpleto na ang memorandum of agreement at iba pang dokumento para makuha ang Notice of Cash Allocation (NCA) mula sa Department of Budget and Management (DBM). Kasabay nito, hinihintay din ng DOTr ang certification mula sa Department of Energy (DOE), na nakatakdang matapos sa Marso 30.

Ani Lopez, kapag nakumpleto na ang sertipikasyon, handa na ang gobyerno na ipamahagi ang aktwal na pondo bilang subsidy. Kasalukuyang inaasahan ng DOE na tataas ang presyo ng diesel ng hanggang P24.25 kada litro, habang ang gasolina ay posibleng tumaas ng P7–P13 kada litro sa linggong ito.

Nanawagan ang mga transport at business groups sa gobyerno na alisin ang excise tax sa langis upang maibsan ang pagtaas ng presyo ng produkto at serbisyo. Ayon kay George Barcelon ng Philippine Chamber of Commerce and Industry, tataas ang gastos sa manufacturing, logistics, at consumer goods dahil sa diesel na tumaas ng hanggang P24.50 kada litro.

Sinabi naman ni Mody Floranda ng PISTON na malaking ginhawa sa mga PUV drivers ang pagtanggal ng P6 per liter excise tax at P9 VAT sa diesel. Tinawag ni Nanoy Rafael ng PARA Commuters Network ang mga buwis na “regressive” dahil apektado rito kahit ang mga mahihirap.

Kasabay nito, inaprubahan ng House Committee on Ways and Means ang substitute bill na nagbibigay kapangyarihan kay Pangulong Marcos na pansamantalang suspindihin o bawasan ang fuel excise tax sa panahon ng krisis. Ayon kay Rep. Martin Romualdez, makatutulong ito sa retail price reduction ng P6–P10 kada litro.

Ang panukala ay magbibigay kapangyarihan sa Presidente na kumilos agad kapag tumaas sa $80 per barrel ang Dubai crude oil o may pambansang emergency na magdudulot ng matinding pagtaas sa presyo ng langis, batay sa rekomendasyon ng DBCC at Department of Energy.

Ayon kay Sen. Panfilo Lacson, prayoridad ng Senado ang pagbibigay ng kapangyarihan para agad matugunan ang epekto ng mataas na presyo ng langis sa mamamayan.