Lumampas sa $100 kada bariles ang presyo ng langis sa pandaigdigang merkado habang nagpapatuloy ang digmaan na kinasasangkutan ng Iran, na nagdudulot ng pangamba sa suplay ng enerhiya mula sa Gitnang Silangan.

Umabot sa $101.19 ang presyo ng Brent crude oil, habang nasa $107.06 naman ang West Texas Intermediate crude oil sa pagbubukas ng trading. Ito ang unang pagkakataon sa mahigit tatlo’t kalahating taon na lumagpas sa $100 ang presyo ng langis.

Isa sa pangunahing dahilan ng pagtaas ay ang halos pagtigil ng paglalayag ng mga oil tanker sa Strait of Hormuz—isang mahalagang ruta kung saan dumaraan ang halos 20 porsiyento ng pandaigdigang suplay ng langis araw-araw.

Dahil sa banta ng missile at drone attacks, nagbawas na rin ng produksyon ang ilang bansa sa Gulf tulad ng Iraq, Kuwait at United Arab Emirates. Samantala, may mga pag-atake rin sa oil facilities sa Tehran na lalo pang nagpapalala sa pangamba sa suplay.

Ayon sa mga ekonomista, maaaring magdulot ng pagtaas ng inflation at paghina ng ekonomiya sa iba’t ibang bansa kung mananatiling higit sa $100 kada bariles ang presyo ng langis sa mahabang panahon.

Kinuwestiyon ni Vice President Sara Duterte ang umano’y “nakabibinging katahimikan” ng ilang civil society groups, mga lider ng simbahan at mambabatas kaugnay ng alegasyon na may bilyun-bilyong pisong cash na idinideliver sa ilang politiko.

Ang isyu ay lumutang matapos ang isang press conference kung saan 18 lalaking nagpakilalang dating miyembro ng Marines ang nagsabing may mga maleta ng pera na ipinadala sa ilang opisyal ng gobyerno. Sinuportahan nila ang naunang pahayag ni Orly Guteza sa Senate Blue Ribbon Committee tungkol sa umano’y pagdadala ng malalaking halaga ng pera sa mga politiko.

Ayon kay Duterte, mabilis umanong nabibigyan ng pansin at imbestigasyon ang mga paratang laban sa kanya, ngunit tila walang agarang aksyon sa bagong alegasyon ng korapsyon. Aniya, hindi dapat piliin lamang kung sino ang iimbestigahan.

Samantala, idineklara ng House Committee on Justice na may sapat na batayan ang dalawang impeachment complaint laban sa bise presidente matapos itong makakuha ng 54 boto pabor.

Sinabi rin ni Duterte na humahanga siya sa mga nagsalita tungkol sa umano’y cash deliveries na maaaring umabot sa P805 bilyon.

Sa hiwalay na pahayag, itinanggi naman ng dating presidential legal counsel na si Salvador Panelo ang alegasyon na may kinalaman si Duterte sa umano’y death threats laban sa isang testigo na si Ramil Madriaga, na nagsabing naghatid siya ng pera sa kampo ng bise presidente noong halalan noong 2022.

Plano ng Department of Energy (DOE) na ipatupad ang paunti-unting pagtaas ng presyo ng langis simula sa susunod na linggo, at ayon sa ahensya ay pumayag na rin ang mga oil company sa ganitong hakbang.

Ayon kay Energy Secretary Sharon Garin, layunin ng staggered o paunti-unting pagtaas ng presyo na maiwasan ang biglaang malaking dagdag sa presyo ng gasolina, diesel at kerosene. Karaniwan umanong pumapayag ang mga oil firm sa ganitong sistema kahit nagkakaroon sila ng posibleng pagkalugi.

Batay sa unang tatlong araw ng trading sa global market, posibleng tumaas ang presyo ng kerosene ng hanggang P28 kada litro, diesel ng P15 kada litro, at gasolina ng P7 kada litro. Malalaman pa ang eksaktong taas ng presyo sa weekend, bago ito ipatupad sa Martes.

Nagbabala rin ang DOE laban sa panic buying o pag-iimbak ng fuel dahil maaari itong magdulot ng kakulangan sa suplay. Ayon sa ahensya, hindi problema ang suplay sa ngayon kundi ang pagtaas ng presyo dulot ng tensyon sa Middle East.

Kaugnay nito, plano ng pamahalaan na bumili ng hindi bababa sa isang milyong bariles ng diesel bilang dagdag na reserba ng bansa sakaling magkaroon ng aberya sa suplay ng langis.

Samantala, may mga panukala na rin sa Kongreso upang suspendihin ang ilang buwis sa langis kapag lalo pang tumaas ang presyo sa pandaigdigang merkado, upang mabawasan ang epekto nito sa mga mamimili.