Ang patuloy na “people’s initiative” na naglalayong baguhin ang Konstitusyon ay maaaring mawalan ng bisa kung mapatunayan na ang mga pirma para sa petisyon ay nakalap gamit ang pondo ng gobyerno, ayon kay Commission on Elections (Comelec) Chair George Garcia.
Binanggit ni Garcia ang isang resolusyon na inilabas ng Comelec noong 2020 sa gitna ng alegasyon na mga opisyal ng gobyerno ang ginagamit upang mangolekta ng mga pirma at na ang mga nagpirma ay pinangakuan ng pera bilang kapalit.
“Ang Section 16 ng Resolusyon 10650 ay nagbabawal sa paggamit ng pondo ng gobyerno para sa pagkakolekta ng mga pirma para sa people’s initiative,” aniya sa isang panayam sa radyo noong Linggo.
Ipinatutukoy niya ang Comelec Resolution No. 10650 na inilabas noong Enero 31, 2020, na nagtatakda ng mga patakaran para sa “conduct of initiative on the Constitution and initiative and referendum on national and local legislation.”
Sa Section 16, nakasaad na “lahat ng gastos kaugnay ng pagkolekta at pag-verify ng mga pirma ay dapat suportahan lamang ng mga proponent at hindi dapat manggaling sa pampublikong pondo.”
“Kung mapatunayan ‘yan, eh di mabuti, maaaring mawalan ng bisa ang mga indibidwal na pirma ng mga taong nangotongan, tinakot, o binigyan ng pera mula sa pondo ng gobyerno,” sabi ni Garcia.
Bilang isa sa mga paraan ng pagpapalit ng Konstitusyon, kinakailangan ng people’s initiative na mangolekta ng hindi kukulangin sa 12 porsyento ng kabuuang rehistradong botante sa buong bansa at 3 porsyento ng rehistradong botante bawat distrito ng lehislatura.
Kapag naging matagumpay ang kampanya sa pagkolekta ng mga pirma, isasailalim ang iniaalok na Charter amendment sa isang plebisito na gagawin ng Comelec.
Kung tatanggapin ng Comelec ang people’s initiative, kinakailangan nitong tiyakin kung sapat ang mga pirma na nakalap at kung ang iniaalok na amendment ay sumusunod sa kinakailangang anyo ng petisyon.
“Saka namin irerequest ang verification ng mga pirma, kung talagang sila ang mga pirma ng mga botante, kung talagang sila ang nagpirma,” sabi ni Garcia.
Ngunit kung mapawalang bisa ang mga pirma at mabigo ang petisyon, sinabi ni Garcia na wala ang Comelec ng awtoridad na magsampa ng kaso laban sa mga nagtataguyod ng petisyon dahil ito ay hindi isang electoral exercise.
Gayunpaman, sinabi niya na ang paggamit ng pampublikong pondo ay saklaw ng Anti-Graft and Corrupt Practices Act (Republic Act No. 3019), habang ang pagiging sangkot ng mga empleyado ng gobyerno ay sumasailalim sa mga alituntunin ng civil service na nagbabawal ng partisan political activity.