Noong Lunes, binalaan ng pamahalaan ng Pilipinas ang Tsina na huwag harangin ang isang misyon ng sibilyan sa Panatag (Scarborough) Shoal na naglalayong ipagtanggol ang soberanya ng bansa sa West Philippine Sea (WPS).

Ang “Atin Ito” (This Is Ours) Coalition, na pinamumunuan ng grupong aktibista na Akbayan, ay nakatakdang magsagawa ng misyon ng sibilyan mula Miyerkules hanggang Biyernes upang magbigay ng gasolina at iba pang mahahalagang suplay sa mga mangingisda sa labas ng shoal, na kilala rin bilang Bajo de Masinloc.

Sa isang post sa X noong Lunes, binalaan ni maritime expert Ray Powell na magpapadala ang Tsina ng malaking puwersa upang harangin ang Scarborough Shoal, binubuo ng apat na barko ng China Coast Guard (CCG) at 26 na malalaking barko ng maritime militia — “hindi kasama ang mga ‘dark’ vessels” o mga barkong hindi madaling matukoy.

Sa Bagong Pilipinas Ngayon press briefing noong Lunes, sinabi ni Jonathan Malaya, tagapagsalita ng National Task Force for the West Philippine Sea, “Marahil ang aming apela sa People’s Republic of China ay igalang ang kalayaan sa paglalayag ng mga barkong kasali sa misyon na ito dahil sila ay mga sibilyan. Wala silang koneksyon sa gobyerno.”

“Hinihiling namin sa ating mga kababayan na ipanalangin ang tagumpay ng misyon na ito — isang misyon ng sibilyan — at nananawagan kami sa Tsina na igalang ang kalikasan ng misyon na ito ng sibilyan sa pamamagitan ng hindi panghihimasok sa kanilang paglalakbay,” dagdag niya.

Binigyang-diin din niya na “ang mga kasali dito ay… mga kilalang personalidad sa ating bansa. Maaari nilang suriin at suriin muli [ang kanilang background] upang malaman na ang mga ito ay mga sibilyan na barko na maglalayag patungo sa Bajo de Masinloc, kaya’t sa palagay ko hindi ito magiging maganda para sa [Tsina] kung may mangyari.”

Ang supply mission ng Atin Ito ay ang pangalawa, matapos ang isang “Christmas convoy” noong nakaraang taon patungong Ayungin (Second Thomas) Shoal na hindi natuloy dahil sa presensya at “shadowing” ng mga barko ng CCG.

Bilang isang sibilyang gawain, may karapatan ang misyon na magsama ng mga dayuhang tagamasid, ayon kay Malaya.

Sa kabila ng diin niya na ang paparating na paglalakbay ay sibilyan sa kalikasan, binanggit din ni Malaya na nakipag-ugnayan ang mga tagapag-organisa sa Philippine Coast Guard (PCG) para talakayin ang posibleng mga protocol ng seguridad.

“Ang gobyerno ay may responsibilidad na tiyakin ang kaligtasan sa dagat. Kailangan naming tiyakin na ang ating mga kababayan na sasama sa misyon na ito at ang mga dayuhang bisita na kanilang inimbitahan ay magiging ligtas sa panahon ng misyon ng sibilyan dahil iyon ay nasa loob ng West Philippine Sea, ang aming 200 nautical-mile exclusive economic zone,” sabi niya.

Ayon sa kanya, ang konboy ay binubuo ng “dalawa hanggang lima” na mas malalaking bangka ng pangingisda na sasamahan ng mahigit 200 maliliit na bangka mula sa lalawigan ng Zambales.

Sa isang pahayag, sinabi ni Rafaela David, co-convenor ng Atin Ito coalition: “Mariin naming ipinapahayag na ang aming paparating na misyon ng sibilyan sa West Philippine Sea ay isang lehitimong pagsasagawa ng karapatan ng mga mamamayang Pilipino na kumilos sa loob ng aming sariling teritoryo.”

Binanggit ni David na ang misyon ay batay sa internasyonal na batas at “naglalayong igiit ang aming mga karapatan sa soberanya.”

Tungkol sa inaasahang presensya ng mga barko ng Tsina, sinabi niyang ito ay “nakakalungkot, ngunit hindi nakakagulat.”

“Ito ay higit na nagpapakita ng pangangailangan ng sibilyanisasyon ng lugar bilang tugon sa militarisasyon ng Tsina,” sabi ni David.

“Ang mga aksyon ng Tsina ay hindi nagpapatahimik sa mga Pilipino,” sabi niya. “Sa halip, pinagbubuklod lamang nila kami at pinasisigla na ipaglaban ang aming mga karapatan.”