Isang komite sa Senado ang wakas na nag-apruba ng pinagsamang hakbang na naglalayong magkaroon ng ganap na diborsyo sa Pilipinas.

Ang pagtuturo ng diborsyo ay bahagi ng Senate Bill No. 2443, na layunin nitong palawakin ang mga batayan para sa pagwawakas ng kasal.

Ipinasa ito ng komite ng Senado para sa mga kababaihan, mga bata, relasyon sa pamilya, at pantay-pantay na kasarian, na naglabas din ng ulat para sa pagsang-ayon ng buong plenaryo.

Kabilang sa mga may-akda ng pinagsamang panukalang batas ang pinuno ng komite, si Senador Risa Hontiveros, pati na rin sina Senators Raffy Tulfo, Robin Padilla, Senators Pia Cayetano, at Imee Marcos.

Bukod sa limang may-akda, apat na iba pa ang naglagda sa ulat ng komite, kabilang sina Senators JV Ejercito, Grace Poe, Aquilino “Koko” Pimentel III, at Senate President Pro Tempore Loren Legarda.

“Ang estado ay dapat magtiyak na ang mga proseso ng korte para sa pagkakaloob ng ganap na diborsyo ay makakaya, mabilis, at hindi malalabong gastos, lalo na para sa mga maralita,” ayon sa panukalang batas.

Sa ilalim ng panukalang batas, ang ganap na diborsyo ay itinuturing na “ang legal na pagtatapos ng isang kasal sa pamamagitan ng korte sa isang legal na proseso.”

Kailangang maghain ng petisyon o reklamo para sa diborsyo ang isa o parehong asawa, na magkakaroon ng “epekto ng pagbabalik ng parehong partido sa katayuan ng mga solo para sa lahat ng mga layunin ng batas, kasama na ang karapatan na magkasunod na magpakasal.”

Sa kabilang dako, ang annulmento o pagwawakas ng kasal ay “nagpapahiwatig sa isang kasal na legal na pinagtibay ng isang pari, imam, rabbi, o punong lingkod ng isang simbahan o relihiyosong entidad, o legal na pinagtibay o ipinatupad ng isang matandang lider o lider ng isang katutubong kultura o komunidad ng mga katutubong tao (ICC) o mga katutubong tao (IP) sa Pilipinas, na sa huli ay inanulah, pinawalang bisa, itinuring na hindi wasto, o tinapos sa isang huling hatol o pahayag ayon sa mga kanon o mga alituntunin ng nasabing simbahan, relihiyosong entidad, o mga kaugalian at praktis ng ICCs o IPs.”

Nakalista sa panukalang batas ang mga sumusunod na batayan para sa paghahain ng ganap na diborsyo:

1. Lima taon na paghihiwalay, anuman ito ay patuloy o hindi, nang walang korte na hatol para sa paghihiwalay
2. Ang pagkakasala ng respondent-asawa ng krimen ng panggagahasa laban sa petitioner-asawa, bago o pagkatapos ng kanilang kasal
3. Ang mga batayan para sa legal na paghihiwalay ayon sa Artikulo 55 ng Family Code o alinmang iba pang espesyal na batas
4. Ang huling hatol ng ganap na diborsyo na naayon sa batas na nakuha ng anumang mamamayang Pilipino, anuman ang kanilang ikinasal
5. Hindi maaaring malutas na mga pagkakaiba o hindi maaring maayos na pagkasira ng kasal, kahit na may mga makatwirang pagsisikap sa pagkakasunduan, na saklaw ng isang yugto ng pagpapalamig na may tagal na 60 araw ayon sa seksyon 8 ng Batas na ito
6. Ang anumang annulmento o pagwawakas ng kasal, na legal na inaprubahan ng isang simbahan o relihiyosong entidad, o ang pagwawakas ng kasal na legal na inaprubahan ng mga kaugalian at praktis na tradisyonal na kinikilala, tinatanggap, at sinusundan ng ICC o IP na kinabibilangan ng mga partido, na may parehong epekto ng isang hatol ng diborsyo, annulmento, pagwawakas, o pahayag ng kawalang bisa na inilabas ng isang kwalipikadong korte.

Ayon sa panukalang batas, ang isang pagsasama-sama ng petisyon na isinampa ng parehong asawa na may mga anak na iisa ay dapat ding may kasamang isang plano para sa magiging magulang, na nagbibigay para sa suporta, pangangalaga, at mga kasunduan sa pamumuhay ng mga anak na iisa.

“Kung itinuturing ng korte na ang joint plan para sa magiging magulang ay sapat upang protektahan ang mga karapatan at interes ng mga anak na iisa, ang korte ay magpapatibay ng joint plan para sa magiging magulang kasama ang pagkakaloob ng diborsyo kung kinakailangan,” ito ay sinabi.

Ang pagkukulang sa pagbibigay ng “court-ordered child support and/or court-ordered spousal support” ay maaaring parusahan ng prision mayor at multa na hanggang sa P300,000 ayon sa inilahad sa panukalang batas.