Iniisip ng Pilipinas at Estados Unidos ang pagpapalawak ng kanilang taunang “Balikatan” military exercises upang isama ang Hapon matapos ang makasaysayang trilateral meeting ng mga pinuno ng tatlong bansa sa Washington noong nakaraang linggo, ayon kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. nitong Lunes.

Tinanggap ni Marcos ang ideya ng paglahok ng mga Hapones na tropa sa mga giyera ng Balikatan, na isinasagawa sa ilalim ng Mutual Defense Treaty sa pagitan ng Pilipinas at Estados Unidos.

“Wala akong nakikitang dahilan kung bakit hindi. Magandang hakbang ito para sa atin upang mas madali nating magtulungan at mag-coordinate, [at] gamitin natin nang husto ang mga mapagkukunan natin upang mapanatili ang kapayapaan at katiwasayan,” aniya.

Ito ang pahayag ni Marcos bilang tugon sa tanong kung maaaring maging trilateral ang Balikatan exercises habang kaharap niya ang mga miyembro ng Foreign Correspondents Association of the Philippines sa isang session ng tanong at sagot sa pagdiriwang ng kanilang ika-50 anibersaryo sa Manila Hotel.

Express din ng Presidente ang pag-asa sa bagong nabuong alyansa sa Estados Unidos at Hapon, na nabuo sa trilateral meeting kasama si US President Joe Biden at Japanese Prime Minister Fumio Kishida, sa pamamagitan ng isang kasunduan sa pagpapanatili ng kapayapaan at seguridad sa Indo-Pacific region.

Binawasan din niya ang pag-aalala na ang aliansa ng US-Pilipinas-Hapon ay nakatuon sa isang partikular na bansa tulad ng Tsina, at sinabi na ito ay simpleng pagpapalakas ng ugnayan sa pagitan ng tatlong bansa.

Binanggit niya na tinackle ang seguridad at depensa sa pagpapanatili ng kalayaan sa paglalayag sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas sa pulong.

Sinabi rin ng tagapagsalita para sa National Task Force on the West Philippine Sea nitong Lunes na hindi naglalayong sa digmaan ang trilateral alliance ng Pilipinas, Estados Unidos at Hapon, kundi bahagi ito ng mga pagsisikap upang patibayin ang kakayahan ng militar ng bansa.

Binawasan ni Assistant Secretary Jonathan Malaya ang pangamba ng publiko hinggil sa pagdagsa ng daan-daang Amerikanong tropa sa mga hilagang probinsya ng Pilipinas, lalo na sa Ilocos Norte at Cagayan.

“Wala pong dahilan para mag-alala ang ating mga kababayan dahil walang paparating na digmaan, kahit—alam natin ito—marami na pong haka-haka lalo na sa social media na para bang nagbabalak na ang Pilipinas, Estados Unidos at Hapon ng gera,” aniya.

“Ang patuloy na Balikatan exercise ay isang malaking hakbang, kung saan ang ating mga tropa ay nag-eensayo kasama ang Estados Unidos at mga tagamasid mula sa Australia at Hapon. Ito ay lahat ay para mapalakas ang Sandatahang Lakas ng Pilipinas at hindi para sa isang paparating na digmaan,” dagdag pa niya.

Ayon kay Marcos, ang gobyerno ng Pilipinas ay “masusing nagmamasid” din sa mga political developments sa Estados Unidos at kung paano makakaapekto ang mga prospekto ng isang panunungkulan ni Donald Trump sa kanyang “iron-clad” na ugnayan sa Pilipinas.

“Ako ay nag-aakalang matalino kung sasabihin natin na hindi natin masusing binabantayan ang politikal na siklo na nagaganap sa Estados Unidos… kung si President Biden ay muling mahalal, mayroon tayong matatag na pundasyon para sa ating mga posisyon dahil nakausap na natin siya,” aniya.

“Pero, sa huli, kung mayroong pagbabago sa pamahalaan, magkakaroon ng pagbabago sa patakaran. Hindi natin alam kung ano ang mga iyon,” dagdag pa ng Pangulo.

Ngunit nagpahayag siya ng kumpiyansa na ang mga kasunduan na pumasok ang Pilipinas at Estados Unidos ay mga tratado at lampas sa mga pagbabago sa politikal na tanawin.

“Ako ay naniniwala na dahil halos nangangahulugan ito ng mga kasunduan sa tratado, ang mga tratado na iyon ay dapat igalang. Iyon, sa aking palagay, ay naglalagay sa atin sa lupa,” aniya.