Bagamat inilayo na ng Commission on Elections (Comelec) ang sarili sa isyu, sinabi nitong maaaring makasuhan ng perjury si Mayor Alice Guo ng Bamban, Tarlac kung mapapatunayang maling inilahad niya ang kanyang sarili bilang isang Filipino citizen nang siya ay nag-file ng kanyang kandidatura.
Matapos ang isang pagdinig sa Senado noong Lunes, sinabi ni Comelec Chair George Garcia na “may posibilidad” na ilang kandidato sa 2022 elections, kabilang si Guo, ay nagsumite ng pekeng dokumento, partikular tungkol sa kanyang pagka-Filipino, na nagbigay-daan upang siya’y makatakbo bilang mayor ng munisipalidad.
“Kung mapapatunayan ng korte na hindi talaga siya isang Filipino citizen, maaari siyang managot o makasuhan ng perjury,” sinabi ni Garcia sa mga reporter.
Kinakailangan lamang ng Comelec na magsumite ang mga kandidato ng certificate of candidacy (COC), kung saan nila idinedeklara na sila ay mga Filipino citizens. Ang mga kandidato sa lokal na posisyon sa bansa ay maaaring natural-born Filipinos o mga dayuhan na naging naturalized Filipino citizens.
Binanggit ni Garcia na ang papel ng Comelec ay “ministerial” lamang, at ang mga kandidato ay kinakailangan lamang magsumite ng kumpletong COCs ayon sa kasalukuyang mga batas at jurisprudence.
“Ang Comelec ay nagpapalagay na lahat ng impormasyong nilagay ng mga kandidato sa kanilang COCs ay tama, hanggang sa may maghain ng disqualification o cancellation ng kandidatura na kaso ang isang rehistradong botante,” aniya.
“Walang karapatan ang Comelec na tanggihan ang isang COC na isinumite sa amin. Hangga’t kumpleto ang mga item, tatanggapin namin ito, kahit hindi totoo ang impormasyong ibinigay nila,” dagdag ng tagapangulo ng poll body.
Batay sa kanilang beripikasyon, sinabi ni Garcia na walang taga-Bamban ang naghain ng disqualification o tumutol sa aplikasyon ni Guo para sa kandidatura, na kanyang inihain noong Abril 2021 — higit isang taon bago ang Mayo 9, 2022, pambansa at lokal na halalan. Ito ang dahilan kung bakit inaprubahan ng Election Registration Board ang kanyang COC.
Binanggit ng Comelec na ang kanilang hurisdiksyon sa isang lokal na kandidato ay magiging epektibo lamang mula sa paghahain ng COC hanggang sa kanilang proklamasyon.