PULSE PH

Mahigit P150B Unprogrammed Funds, Posibleng Iakyat sa Korte Suprema

Muling uminit ang isyu ng unprogrammed appropriations matapos panatilihin ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang mahigit P150.9 bilyon sa pondo sa ilalim ng 2026 national budget. Dahil dito, naghahanda na umano ng petisyon sa Korte Suprema ang ilang mambabatas upang kuwestiyunin ang konstitusyonalidad ng naturang pondo.

Ayon kay Rep. Edgar Erice ng Caloocan, ginagawa na ang draft ng petisyon at ihahain ito matapos pirmahan ng Pangulo ang badyet at makita kung alin ang na-veto. Bagama’t P92.5 bilyon ang tinapyas, iginiit ng mga kritiko na hindi nito tinutugunan ang ugat ng problema—ang umano’y “pork-like” o discretionary na katangian ng unprogrammed funds.

Para kay Erice, malinaw na labag sa Konstitusyon ang paglalaan ng pondo para sa mga proyektong walang tiyak na pagkukunan. Aniya, dapat may malinaw na source of funding ang bawat gastusin ng gobyerno. Binanggit din niya ang mga probisyon ng Saligang Batas na naglilimita sa kapangyarihan ng Kongreso na palakihin ang panukalang badyet ng ehekutibo.

Nag-ugat din ang kontrobersiya sa desisyon ng Korte Suprema noong Disyembre 2025 na nagdeklara bilang labag sa Konstitusyon ang paglilipat ng P89 bilyon mula sa pondo ng PhilHealth patungo sa unprogrammed appropriations, dahil eksklusibo itong nakalaan para sa universal health care.

Samantala, iginiit ni Rep. Leila de Lima na dapat tuluyang tanggalin ang tinawag niyang “shadow pork,” lalo’t aminado ang gobyerno na kulang ang nalilikhang sobrang kita. Aniya, kung may dagdag na gastusin, mas nararapat itong isailalim sa isang hiwalay na special appropriations bill.

Nilagdaan na ni Pangulong Marcos ang P6.793-trilyong 2026 General Appropriations Act, ngunit inaasahang muling haharap sa Korte Suprema ang usapin ng unprogrammed funds para sa pinal na desisyon.

Exit mobile version