Ang supply boat ng Pilipinas na naging biktima ng water cannon attack at mapanganib na blocking maneuvers ng mga sasakyang China Coast Guard (CCG) noong Martes ay nasa isang experimental na biyahe lamang patungo sa Ayungin (Second Thomas) Shoal sa West Philippine Sea, ayon sa isang mataas na opisyal ng militar.
Ang Unaizah May (UM) 4 ay hindi kahit dala ang mga suplay para sa rotation at resupply (Rore) mission dahil ang pangunahing layunin nito ay suriin kung maaari itong pumasok sa mababang lugar ng shoal, ayon kay Vice Adm. Alberto Carlos, ang pinuno ng Western Command ng militar na naroroon sa sasakyang ito sa oras ng pangyayari.
Mas malaki kaysa sa karaniwang ginagamit na UM 1 at 2 na supply boat, dumating ang UM 4 sa Naval Forces West detachment sa Puerto Princesa City noong Miyerkules pagkatapos ng hindi matagumpay na misyon, kung saan sinabi ni Carlos na siya’y nakisama “upang makita ko mismo kung maaari nating gamitin ito sa mga susunod na Rores.”
Subalit, hindi matagumpay ang pagsusuri, yamang binlok ng dalawang sasakyang CCG ang bangka sa pamamagitan ng peligrosong mga maniobra at binomba ito ng water cannon.
Ang water attack ay sumira sa windshield ng UM 4, sinira ang mga closed-circuit television cameras at monitors, at nasugatan ang apat na crew members.
Sa isang pahayag noong Miyerkules, sinabi ni Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. na “malinaw na ilegal at talagang hindi maayos” ang mga aksyon ng China.
Nakaramdam ng pang-iinsulto ang kalihim sa pahayag ng Embahada ng China sa Maynila na nagsasabing “propesyonal, mahinahon, makatuwiran, at legal” ang tugon ng mga sasakyang CCG sa mga barko ng Pilipinas.
“Ang pahayag na ito ay, sa madaling salita, hindi sinasang-ayunan ng alinmang makatwirang estado sa mundo at ito ay mariing kinokondena ng marami. Ang vain attempt ng [China] na bumuo at magbenta ng kwentong ito ay nawawalan ng saysay sa harap ng tunay na hindi mababagoang mga katotohanan,” aniya, hinihikayat ang Beijing na “maging totoo at mapagkakatiwalaan.”
Bagaman ito ang unang biyahe nito patungo sa Ayungin, ang UM 4 ay naitala na sa dalawang naunang “test missions” sa mga bayan ng Palawan na Cuyo at Balabac, ayon kay Carlos.
“Dahil mas malaki ito, may mas malalim itong draft kaya’t ang aming alalahanin ay kung maaari itong pumasok sa shoal dahil mababaw ang entrance nito,” pahayag ni Carlos sa mga reporter noong Miyerkules.
Kahit hindi natapos ang pagsusuri, sinabi ng pinuno ng Wescom na itinuturing niyang matagumpay ang misyon ng Rore dahil ang UM 1 ay nakarating at pumasok sa Ayungin upang magbigay ng suplay at magpalit ng tropa sa BRP Sierra Madre, isang nakadikit na barko ng digmaang naglilingkod bilang isang outpost ng Pilipinas sa Ayungin.