Nagpaalala ang Philippine Coast Guard (PCG) noong Linggo tungkol sa mga sirang mga bahura sa Escoda (Sabina) Shoal at sa “sinadyang” pagbabago ng “natural na topograpiya ng ilalim ng kagubatan” sa nasabing lugar, kung saan ang mga barkong militar ng China ay paulit-ulit na pinupuna dahil sa kanilang pagsasamantalang pagsakop at pagpasok sa exclusive economic zone (EEZ) ng Pilipinas.

Ang underwater survey mula sa isang “special covert mission” na isinagawa ng PCG mula Agosto 9 hanggang Setyembre 11 ay nagpakita ng pagkakaroon ng “crushed corals,” na nagpapahiwatig ng “potensyal na aktong pagtatapon, [posibleng] may kinalaman sa mga patay na korales na dati nang inayos bago ito ibalik sa ilalim ng karagatan” sa shoal na mga 185.2 kilometro mula sa bayan ng Rizal, Palawan, ayon kay Commodore Jay Tarriela, tagapagsalita ng PCG para sa West Philippine Sea.

“Ang mga resulta ng survey na ito ay labis na nakababahala, sapagkat ang ekosistema ng karagatan ay tila walang buhay, na may napakaliit o walang tanda ng anumang uri ng buhay,” sabi niya.

Sinabi ni Tarriela na tinutugma ng PCG at kumpirmado ang mga ulat ng Armed Forces of the Philippines na naglalantad ng malupit na pinsala sa kalikasan at sa mga bahura ng korales sa ilalim ng karagatan ng Escoda Shoal at Rozul (Iroquois) Reef, na matatagpuan 230 kilometro sa kanluran-ng-kanluran ng Rizal.

“Ang pinsalang maaaring sanhi ng mga barkong militar ng China ay hindi lamang isang ekolohikal na kalamidad kundi pati na rin ang nagbabanta sa kabuhayan ng ating mga mangingisda at sa mga maamong ekosistema na umaasa sa malusog na kalikasan sa karagatan,” aniya.

“Bagaman ang mga obserbasyon ng PCG ay maaaring nangangailangan ng karagdagang siyentipikong analisis para sa pagkumpirma, mahalaga na ang lahat ng organisasyon ng Coast Guard at mga ahensiyang pamahalaan para sa pagpapatupad ng batas sa karagatan sa rehiyon ay maglaan ng kanilang dedikasyon sa pagprotekta at pagpapreserba ng mga ekosistema sa karagatan,” dagdag pa ni Tarriela.

Sa panahon ng espesyal na covert mission ng PCG, may 33 barkong militar ng China sa Rozul Reef at 15 sa Escoda Shoal.

Ang parehong Rozul at Escoda ay nasa loob ng 370-km EEZ ng Pilipinas at bahagi rin ng Kalayaan Island Group na sakop ng munisipalidad ng Kalayaan, Palawan.

Nasa southern bahagi ito ng Recto (Reed) Bank, kung saan itinigil ang service contract para sa oil exploration noong nakaraang taon matapos suspendihin ng gobyerno ang lahat ng aktibidad ng pagsusuri sa West Philippine Sea matapos isalaysay ng China Coast Guard vessel ang mga survey ship sa lugar.

Si Escoda rin ang punto ng pag-akumula ng mga barkong Pilipino na nagsasagawa ng misyon ng resupply sa Ayungin (Second Thomas) Shoal, kung saan madalas gipitin ng mga barkong militar ng China ang mga sasakyang Pilipino na nagdadala ng mga suplay sa nakadikit na BRP Sierra Madre, ang outpost ng militar sa bahagi ng West Philippine Sea.

Sa isang news forum sa Quezon City noong Sabado, ibinulgar ni AFP Western Command (Wescom) chief Vice Adm. Alberto Carlos ang mapanirang pag-aalis ng mga korales noong Hulyo nang may hindi bababa sa 50 mga barkong militar ng China ang natagpuan na nagkakluster sa Rozul.

“Pagkatapos namin silang piliting umalis, tinukoy namin ang mga lugar kung saan nanatili ang mga barkong Tsino at ipinadala namin ang aming mga diver doon upang gawin ang isang underwater survey. Nakita nila na wala nang natirang mga korales. Nasira na ang seabed at walang natirang anuman doon kundi mga kalat,” aniya.

Ayon sa Wescom commander, sila ay nakikipag-ugnayan sa mga siyentipiko at mga eksperto para sa pagsusuri ng pinsala sa lugar at upang kumpirmahin ang timeline ng pangangalakal ng mga korales doon.

“Ngunit mula sa mga hindi pa bihasang mata ng aming mga diver, kamakailan lamang naganap ang pag-aani ng mga korales sa lugar,” pinaliwanag ni Carlos.

Ngunit nilinaw niya na hindi pa lubusang napatunayan kung ang mga barkong Tsino nga ang nanghaharvest ng mga korales sa Rozul.

“Ito’y mga hinala lamang. Hindi namin sinasabi na sila (mga barkong Tsino) ang nanganganakaw ng ating mga korales. Hinala namin ay mayroong nanganganakaw ng ating mga korales at ibig sabihin nito ay nilalabag nila ang ating soberanyang karapatan,” aniya.

“Ang mga Pilipino ang dapat na nagpapakinabang sa yaman ng ating EEZ, hindi ang sinumang iba. Pero tila mayroong nag-e-exercise ng karapatan na ito nang walang pahintulot mula sa atin,” dagdag pa niya.

Para kay AFP spokesperson Col. Medel Aguilar, ang ulat na pag-aani ng mga korales ay hindi lamang mapinsala sa kalikasan kundi isang “panganib sa food security sa mga susunod na panahon, hindi lamang sa ating bansa, kundi sa buong mundo.”

Hanggang Setyembre 15, sinabi ni Carlos na umabot na sa 40 ang bilang ng mga barkong militar ng China sa Rozul—mas mataas kaysa sa 23 na iniulat ng Wescom noong mga aerial patrol noong Setyembre 6 at 7.

Upang pigilan ang mga barkong Tsino at maiwasan ang kanilang pagbabalik sa lugar, sinabi niya na “Dapat nating panatilihin ang ating presensiya doon, 100 porsiyento, 365 araw sa isang taon.”

Ngunit kinumpirma niya na dahil sa masamang panahon at limitadong mga mapagkukunan, hindi ito maaaring posible dahil kailangan ng mga Pilipinong tropa na bumalik sa puerto upang mag-refuel at magpahinga.

“Dapat tayong magkaruon ng patuloy at malakas na presensiya doon. Kung kinakailangan natin ang tulong ng ating mga kaalyado at mga kasunduang partners, gawin natin ito,” sabi ni Carlos.